Dünyanın en büyük arama motoru olan Google'ın, internetin parlayan yıldızı ve online video pazarının en iyisi olan YouTube için ödeyeceği 1.6 milyar dolarlık rakam yeni bir tartışmanın da kapısını araladı.

Sadece 67 kişinin çalıştığı ve 1.5 yıllık bir maziye sahip olan YouTube için ödenecek para ile Türkiye'den orta ölçekli bir banka almak mümkün.

Bundan 1.5 yıl önce 29 yaşındaki Chad Hurley ve 27 yaşındaki Steven Chen tarafından kendi dizüstü bilgisayarları ile bir evin garajında temelleri atılan şirket, kısa zamanda çok yol aldı. Geçen yıl ağustos ayında 2.8 milyon ziyaretçisi olan site, şimdilerde bu rakamı 72 milyona yükseltmeyi başardı. Özellikle yılbaşından bu yana büyük atak yapan YouTube'un performansı Google'ın da dikkatini çekerken, yapılan görüşmeler dün anlaşmayla sonuçlandı.

İnternet çılgınlığı yeniden mi?

Google ile YouTube anlaşma için el sıkışmasına karşın piyasalarda bu rakamın ne kadar doğru bir rakam olduğu da tartışma konusu haline geldi. Bu yüksek tutarın 1990'lı yılların sonundaki internet şirketi satınalma çılgınlığının ilk halkası olabileceği tartışmaları gündeme otururken, uzmanlar uyarıyor: O dönem yaşananları unutmayın!

İnternet ve yeni ekonomi şirketleri, 1990'lı yılların sonunda en gözde şirketler konumundaydı. Bu şirketlerle ilgili yapılan abartılı tahminler, uçuk kar rakamı
projeksiyonları ve dünyadaki alışverişin tamamen sanal ortama kayacağı yönündeki öngörüler, özellikle ABD'de çok büyük bir dalga yarattı. Bu tip şirketlerin hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq rekor üzerine rekor kırarken, yatırımcılar her bulduğu internet şirketi hissesine saldırır hale gelmişti.


FARK NEREDE?
Aslında mevcut durumu son internet balonu ile karşılaştırmak için henüz erken ve o döneme göre önemli farklar var.
Öncelikle artık yatırımcılar eskisi kadar saf değil. Daha önce darbeyi yiyenler bu sefer daha temkinli davranıyorlar. Ayrıca geçen süre içerisinde amazon.com, Yahoo ve Ebay gibi internet şirketleri yetkinliklerini kanıtladılar ve düzenli bir şekilde büyüyorlar.
Son dönemde satın alınan internet şirketlerine bakıldığında eskisinden farklı olarak ellerinde yüksek bir müşteri portföyünün olduğu ve iş ürettikleri görülüyor. YouTube'dan günde 100 milyon video indirilirken, aylık ziyaretçi sayısı 72 milyon kişi seviyesinde bulunuyor. Bu da önemli bir reklam gelirini garanti ediyor. Aynı şekilde News Corporations tarafından satın alınan MySpace'in de aylık ziyaretçi sayısı 14 milyon kişi. Ebay'in satın aldığı Skype'yi ise 53 milyon kişi kullanıyor ve geleneksel telekom firmaları için büyük tehdit oluşturuyor.
1990'ların sonuna göre diğer bir fark, şirketlerin para kazanmak için bir model yaratmış olmaları. Bu model de ağırlıklı olarak reklam gelirlerine dayanıyor. Örneğin Google yıllık 10 milyar dolarlık reklam satarken, 2.4 milyar dolar kar ediyor.

Balon patladı, hisseler dibe vurdu

Ancak bu balon çok uzun sürmedi. İki masa bir sandalye bir bilgisayardan oluşan şirketlere milyonlorca dolar döken yatırımcılar, beklenen kar rakamları bir türlü gerçekleşmeyince satışa geçmeye başladılar. Ardından dev internet firmalarının açıkladığı büyük zararlar, arka arkaya yaşanan iflaslar ve 'internet balonu sönüyor' şeklinde piyasaya hakim olan yorumlar, bu hisselerin tepetaklak olmasına neden oldu.

Arkasında üretimin olmadığı kağıttan kuleler bir bir devrilirken, yatırımcıların
gözdesi Nasdaq da 5 bin puanın üzerinden bin puanın altına kadar geriledi. Bir başka ifade ile internet balonuna kananlar o dönem beş koyup sadece bir aldılar!

Sadece bir yıllık süre içerisinde Cisco hisseleri yüzde 70, Gateway yüzde 75, Lucent yüzde 81, Motorola yüzde 73, Oracle yüzde 60, Intel de yüzde 51 değer yitirdi.

Bir çarpıcı örnek daha: 2000 yılında Yahoo 93.7 milyar dolar değeri ile Boeing, Heinz ve General Motors'un toplam piyasa değerinin üzerinde iken, bir yıl içinde Yahoo'nun piyasa değeri 9.7 milyar dolarla bu üç kuruluşun onda birinin de altına geriledi.

Bir YouTube çalışanı 23.9 milyon dolar ediyor

Son balonun patlamasından üzerinden henüz 5 sene geçmesine ve hafızalar taze olmasına karşın son dönemde tekrar artmaya başlayan alışverişler yeniden bu konuyu akıllara getiriyor. Aslında yeni fikirlerin ve yeni şirketlerin eskiler tarafından satın alınmasında bir tuhaflık yok ama ödenen parada biraz gariplik var.

Google, 67 kişinin çalıştığı YouTube için 1.6 milyar dolar ödeyeceğini açıkladı. Bu rakam çalışan başına 23.9 milyon dolara denk geliyor ve muhtemelen böylesi bir karşılaştırmada ortaya çıkabilecek en yüksek rakam.

Rakamın çalışan başına büyüklüğü bir yana, toplam olarak bakıldığında da ne kadar büyük olduğunu Türkiye'den bazı örneklerle anlatabiliriz.

İki Şekerbank=Bir YouTube

Türkiye genelinde 203 şubesi olan ve 3 binin üzerinde istihdam sağlayan Şekerbank, henüz birkaç ay önce Kazak Bank Turan Alem Group'a toplam değeri 800 milyon dolar olacak şekilde satıldı.

Ticari bankacılığın önde gelen isimlerinden olan ve ülke çapında 31 şubesi bulunan Tekfenbank'ın satışı, bankanın tamamı 260 milyon dolara denk gelecek şekilde gerçekleştirildi.

Benzer şekilde Dışbank, geçtiğimiz sene Hollanda-Belçika finansal grubu Fortis'e tamamı 1.1 milyar euro olacak şekilde satıldı