Hacivat ile Karagöz Tarihi

#1
Hacivat ile Karagöz Tarihi

Gölge Oyunu sanatı Orta Asya'dan Türkiye'ye göç eden Türkler tarafından getirilmiştir. Bir başka rivayete göre Yavuz Sultan Selim'in 1517'de Mısır'ı fethinden sonra bu sanat Osmanlı Devleti’nde gelişmiştir .

GerçekteHacivat ile Karagöz Tarihi Karagöz ve Hacivat’ın Bursa’da yaşamış karakterler olduğu ve Sultan Orhan Camii inşaatında çalıştıklarıdır. Bursa ‘daHacivat ile Karagöz Tarihi Atatürk Caddesi’ndeki Şeyh Küşteri’nin (Küşterli Mahmud) mezarı bunun ispatıdır. Oyunlarda “Şeyh Küşteri Meydanı” diye başlanan birçok diyalogHacivat ile Karagöz Tarihi Şeyh Küşteri’nin bu işin Piri ve yaratıcısı olduğunu vurgulamaktadır. Karagöz’ün mezarı ise bugün çekirge caddesinde Karagöz ve Hacivat’ın Anıt mezarının bulunduğu bölgededir. Karagöz’ün mezar taşı bugün Yeşil’de bulunan Türk İslam Eserleri Müzesinde bulunmaktadır.

Oyunun baş rolünde Karagöz ve Hacivat adlı iki zıt karakter vardır.
Karagöz halkın ahlak ve sağduyusunun temsilcisidir. Özü sözü birdir.
Hacivat ise medrese eğitimi görmüşHacivat ile Karagöz Tarihi düzene uyan entelletüel bir karakterdir.
Diğer tipleri Tuzsuz ÇelebiHacivat ile Karagöz Tarihi MatizHacivat ile Karagöz Tarihi BeberuhiHacivat ile Karagöz TarihiArnavutHacivat ile Karagöz Tarihi YahudiHacivat ile Karagöz Tarihi ÇerkezHacivat ile Karagöz Tarihi KürtHacivat ile Karagöz Tarihi LazHacivat ile Karagöz Tarihi TiryakiHacivat ile Karagöz Tarihi Zenneler vb. oluşturur.

Türk el sanatlarının sahne sanatına dönüşümünün dünyadaki ilk ve tek örneği olan Karagöz Kukla Tiyatro oyunu ve oyunun figürleriHacivat ile Karagöz Tarihi metin veya senaryoya göre sert ve kalın deriden kesilerek boyanır ve ışıklı perdeye yansıtılır. El ile hareketlendirilenHacivat ile Karagöz Tarihi ses ve müziğe göre ustasının tarzına göre aktiflik kazanan kuklalar (tasvirler) perde yansımasında seyirci görecek biçimlerde karşı karşıya veya arka arkaya dururlar.

Karagöz'ün oynatıldığı beyaz perdeye "ayna" adı verilir. “Hayal Perdesi” adı da verilen ışıklı 85X125 cm. boyutlarında ki tahta tezgahta yansıma olarak gösterilir. Figürler deliklidir ve bu deliklere uygun uzunluktaki tahta çubuklar geçirilir. Perdeler önceleri 2 x 2Hacivat ile Karagöz Tarihi5m iken sonraları 110 x 80m ebadında yapılmaya başlanmıştır. İç tarafta perdenin altında kurulmuş "peş tahtası" vardır. Oyunda bunun dışında zilHacivat ile Karagöz Tarihi tefHacivat ile Karagöz Tarihi kamışHacivat ile Karagöz Tarihi nareke (düdük)Hacivat ile Karagöz Tarihi perdeyi aydınlatacak kandil veya ampul vardır. Bunlar peş tahtası üzerinde bulunur. Oyunda kullanılan tasvirler 32-40 cm büyüklüğünde olup genellikle mandaHacivat ile Karagöz Tarihi sığır ve deve derisinden yapılır. Deriler özel bir yöntem ile şeffaf hale getirilir. Daha sonra "nevregan" adı verilen ucu keskin bıçaklarla işlenir. Parçalar birbirine kiriş veya katküt adı verilen iplerle bağlanır. Daha sonra tasvirler çini mürekkebi veya kök boya ile boyanır.

Karagöz'de işlenen konular komik öğelerle verilir. Çifte anlamlarHacivat ile Karagöz Tarihi abartmalarHacivat ile Karagöz Tarihi söz oyunlarıHacivat ile Karagöz Tarihi ağız taklitleri belli başlı güldürü öğeleridir :

Hacivat'ın semai söyleyerek perdeye geldiğiHacivat ile Karagöz Tarihi perde gazelini okuduktan sonra Karagöz'ü çağırdığı ve Karagözle Hacivat'ın kavga ettikleri giriş bölümüne mukaddime denir. Bu bölümde Hacivat'ın söylediği perde gazelinde oyunun bir öğrenme aracı ve gerçeklerin göstergesi olduğu belirtilerek felsefi tasavvufi anlamı vurgulanır.

Muhavere bölümündeHacivat ile Karagöz Tarihi bu oyunun baş kişileri olan Karagöz ve Hacivat arasında geçen salt söze dayanan olaylar dizisinden sıyrılmış somutlaştırılmış ikili konuşma yer alır. Muhavere tekerleme biçiminde de olabilir. Bu bölümde Karagöz ve Hacivat'ın kişilik özellikleri ve yaratılış açısından birbirlerine karşıt özellikleri vurgulanır. Muhavereler oyunla ilgili olabildiği gibiHacivat ile Karagöz Tarihi ilgisiz de olabilir. Bunun yanısıra çifte Karagözlü muhavereHacivat ile Karagöz Tarihi gelgeç muhaveresi ve ara muhavere çeşitleri de vardır.

Asıl hikayenin anlatıldığıHacivat ile Karagöz Tarihi diğer tiplerin perdeye geldiği bölüme fasıl adı verilir. Oyun buradaki konuya göre isim alır. Fasılın sonunda oyuncular bir biçimde perdeden ayrılır. Hacivat ve Karagöz kalır.

Oyunun sonunun haber verildiği Karagözle Hacivat arasında geçen bitiş bölümünde seyirciden yapılan hatalar için özür dilenip bir sonraki oyunun duyurusu yapılır ve oyun sona erer.

Karagöz'de hiciv ve taşlama vardır. Bu taşlamalar mizahi bir üslupla devlet yöneticilerine kadar uzanmıştır.

KaragözHacivat ile Karagöz Tarihi saray tarafından ilgi görmüş ve desteklenmiştir. Yapılan şenliklerdeHacivat ile Karagöz Tarihi şehzadelerin sünnet düğünlerinde Karagöz gösterilerine yer verilmiştir.

Karagöz özellikle İstanbul Merkezli Osmanlı kültürüyle bütünleşmiştir. İstanbul'un yaşamını Karagöz oyunlarında görmek mümkündür. AğalıkHacivat ile Karagöz Tarihi Büyük EvlenmeHacivat ile Karagöz Tarihi Kayık ve Tahmis bunlardan bazılarıdır. Ferhat ile ŞirinHacivat ile Karagöz Tarihi BalıkçıHacivat ile Karagöz Tarihi CazularHacivat ile Karagöz Tarihi Kanlı NigarHacivat ile Karagöz Tarihi Leyla ile MecnunHacivat ile Karagöz Tarihi Ters EvlenmeHacivat ile Karagöz Tarihi Tahir ile ZühreHacivat ile Karagöz Tarihi Yalova SefasıHacivat ile Karagöz Tarihi Karagöz'ün YazıcılığıHacivat ile Karagöz Tarihi Karagöz'ün AşıklığıHacivat ile Karagöz Tarihi Karagöz'ün Hekimliği vb. Karagöz'ün bilinen diğer oyunlarıdır.

Oynatanlar ise Hayali (Usta)Hacivat ile Karagöz Tarihi Çırak (Yardımcı)Hacivat ile Karagöz Tarihi Sandıkkar (2. Yardımcı)Hacivat ile Karagöz Tarihi Yardak (Hanende)Hacivat ile Karagöz Tarihi Dayrezen=Dairezen (Def Çalan) ve Hammal’dır. (Karagöz Zembilini Taşıyan)

Osmanlı Dönemi'nin en önemli eğlence türlerinden olan KaragözHacivat ile Karagöz Tarihi Ramazan'lar daHacivat ile Karagöz Tarihi sünnet düğünlerindeHacivat ile Karagöz Tarihi şenliklerdeHacivat ile Karagöz Tarihi kahvehanelerde ve bahçelerde oynatılmaktaydı. Dönemin toplumsal olaylarını eleştirel bir gözle konu edinen Karagöz'ün yaygın olarak İstanbul'da oynatıldığı bilinmektedir. Anadolu'nun diğer kentlerine ise turneye giden sanatçılar aracılığı ile yayılmıştır.

Günümüzde ülkemizi tanıtıcı sanatların başında gelen Karagöz turistik otel ve lokantalarda oynatılmaktadır. Radyo ve daha çok televizyon aracılığı ile seyirciye ulaşmaktadır.

Karagöz çalışmaları Uluslararası Kukla ve Gölge Oyunu Birliği (UNIMA) Türkiye Milli Merkezi Başkanlığı ve Kültür Bakanlığı'nca yürütülmektedir.

İlginizi Çekebilir




Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 

Forum

Powered by vBulletin® Version 3.8.5
Copyright ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd.
Sitemiz bir paylaşım sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir, bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir.
Herhangi bir konuda (şikayet, eleştiri, öneri, vb.) bizimle iletişime geçmek için tıklayın.
-

2005-2020 Tatliaskim.com

Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 21:26 .