Yozgat Ayaklanması
Kayıt ol Yardım Ajanda Skorlu Flash Oyunlar Tatlı Portal Konuları Okundu Kabul Et
Cevapla
Seçenekler
Alt 18-08-2012, 22:37 #1

Janydmaen

Forum Üstadı

Yozgat Ayaklanması



Yozgat Ayaklanması veya Çapanoğlu Ayaklanması (I-II), Kurtuluş Savaşı sırasında Atatürk'ün halkı milli direniş ve asker, erzak, yiyecek, giyecek, yardım toplamak amaçlı çağırmak için il il gezerken Yozgat'a uğraması ve Yozgat'ın en güçlü ailesi olan Çapanoğulları'ndan yardım istemesi ile gelişmeye başlamıştır.Milli Mücadele' ye karşı bölgedeki ilk huzursuzluklar, Yozgat'ın dışında, Yıldızeli'nde başladı. Postacı Nazım ve Kara Mustafa adlı kişiler, Yıldızeli, Akdağmadeni arasındaki köylerde, Milli Mücadele aleyhinde propaganda faaliyetlerine hız verdiler.
Bu arada Çapanoğullarından Celal, Edib ve Halit Beyler, Milli Mücadele' nin önemini kavrayamadılar. ittihat ve Terakki Partisi hareketi olarak algılamak yanılgısına düştüler.
Milli Mücadele ile ilgili Temsil Heyeti, 19 Mart 1919'da Ankara'da toplanacaktı. Bu Temsil Heyeti'ne, Yozgat' dan gönderilecek kişilerin seçimi için, ilimizdeki aklı başında kişilerin toplanması gerekiyordu.
Yapılan toplantı çok tartışmalı geçti. Çapanoğlu Celal ve Edip beyler "böyle bir meclis ve seçim, kanunlara aykırıdır. Bu padişaha karşı gelmektir" diyerek toplantıyı terk ettiler.
Mustafa Kemal Paşa, Çapanoğulları' nın nüfuzunun, Milli Mücadelemiz için çok değerli olduğunu biliyordu. Yozgat Mebuslarından. Çapanoğullarına memleketin durumlarını anlatmalarını ve onları, Milli Mücadele' ye destek için ikna etmelerini" istedi. Fakat mebuslar bu konuda başarılı olamadılar. Bu başarısızlıkta, zamanın Yozgat'ındaki ilim erbabı geçinenlerin gafleti, fitnelikleri de etkili oldu. İki tarafa da asılsız laf getirip götürenler, kışkırtanlar oldu. Bölücü fitne takımı, Çapanoğullarının hep "isyan edecekleri" tezini, Ankara Hükümeti nezdinde işlediler. Çapanoğulları ailesi bırakılarak, adeta isyana itildiler.
Sonunda olan oldu. Çapanoğulları, Ankara hükümetinin emirlerini dinlemedi. Hükümet de, Çapanoğulları' nın tevkif edilerek Ankara'ya gönderilmelerini emretti. Tevkif edileceklerini öğrenen Çapanoğulları, yanlarına ailelerini alarak Yozgat'ı terk ettiler. Daha sonra Yozgat' da sıkıyönetim ilan edildi. Komutanlığına da Kılıç Ali Bey getirildi.
Bu arada Çapanoğulları da etraflarına adam toplamaya başladılar. 13 Haziran 1920'de Sorgun'u basarak, 14 Haziran' da Yozgat'ı ele geçirirler. Kılıç Ali Bey, olaylara müdahale edemedi. Üstelik müfrezesini Akdağmadeni'ne çekerek, isyancılara cesaret vermiş oldu. Çevre illerdeki karışıklık ve isyanlar, durumu daha da vahim bir hale getirmişti. Çapanoğulları' nın diğer fertleri ve Yozgatlılar olaylara karışmadılar.
Çevredeki karışıklıklar ve Yozgat'ın durumu Ankara'da görüşüldü. Çerkez Ethem Kuvvetleri'ne, isyanı bastırması için emir verildi. 20 Haziran 1920'de yola çıkan Ethem kuvvetleri, 23 Haziran sabahı Yozgat'a geldi. O ana kadar Yozgat' da bulunan Çapanoğulları, top sesleri ile birlikte kenti terkettiler.
Çerkez Ethem iki saatte Yozgat'ı ele geçirdi. Üç-beş Ermeni evi dışında bu kuvvetlere ateş eden olmadı. Çerkez Ethem' in ilk işi, kendisince suçlu gördüğü kişileri, idamla cezalandırmak oldu.
İsyancıların Alaca'da toplandığı haberini alan Ethem Bey, Arapseyf yakınlarında bu asileri yok etti. Bu arada Ankara'dan, İsyandan sorumlu tuttuğu Ankara Valisi Yahya Galip Bey'in Yozgat'a gönderilmesini istedi.
Ethem Bey'in niyeti, Yahya Galip Bey'i idam etmekti. Mustafa Kemal Paşa bunu sezdi. İyi bir devlet adamı olan Ali Galip Bey'i Çerkez Ethem'e göndermedi. Ethem Bey, meclis ve Mustafa Kemal Paşa aleyhinde laflar etti. Nazik bir dönem olduğu için, Mustafa Kemal Paşa, bu sözleri duymazlıktan geldi.
Çerkez Ethem 9 Temmuz 1920' de Yozgat' dan ayrılırken, emrindeki çete tam bir soygun olayı gerçekleştirmişlerdir. Daha sonra çıkan bir kanunla, isyana adı karışan ve hatalarını anlayan Çapanoğulları, Mustafa Kemal Paşa Meclis tarafından affedildiler. Hepsi devletin birer memuru olarak emekli olmuşlardır. Sadece Halit Bey affa inanmamış ve yakalanarak idam edilmiştir.
İsyan olayı kapandıktan sonra, Türk Milleti, Mustafa Kemal Paşa' nın önderliğinde, büyük bir istiklal mücadelesi vermiştir. Yozgatlılar, bu büyük mücadele de, hep ön saflarda yer almışlardır. Son söz olarak Çapanoğulları hakkında kısa bilgi;
Tîmûr Han 1402-1403 senelerinde Yozgat’ı ele geçirdi. Tîmûr Han Anadolu’yu terk edince Çelebi Sultan Mehmed Han bu bölgeyi Osmanlı Devleti sınırlarına yeniden kattı. Bu târihten îtibâren Osmanlı Devleti yıkılıncaya kadar Yozgat bir İç Anadolu şehri olarak Osmanlı idâresinde yaşadı.
Türkmen beylerinden Çapanoğlu Ahmed Paşa Yozgat’ı yeni baştan îmâr etti. Bu zat 1762-1813 arasında 51 yıl vâlilik yaptı. Bir ara Çorum, Kayseri, Ankara, Amasya, Çankırı, Niğde, Tarsus bu âilenin idâresine verildi. Sultan İkinci Mahmûd Han zamânında idârî değişiklikler olunca, Üçüncü Çapanoğlu Süleymân Beyin büyük oğlu Celâleddîn Paşa vezir (mareşal) olarak devlet hizmetinde çalıştı. Diyarbakır, Halep, Maraş, Erzurum, Adana ve Kayseri vâliliği yaptı ve 1846’da vefât etti. Çapan (Çapar) veya Cebbaroğullarından Ahmed Paşa ve oğulları Hacı Mustafa ile Süleymân Bey; Ömer Ağa ve Müderris Abdülcebbar ve Abdülfettah Efendiler bu âileden olup, devlete büyük hizmetleri oldu.
Kaynak: Wikipedia



Benzer Konular
  • Aynacıoğulları Ayaklanması...
    Aynacıoğulları Ayaklanması Aynacıoğlu Rüştü (Ali), Aynacıoğlu Hasan (Haydar), Aynacıoğlu Mehmet ve Aynacıoğlu ...

  • Dos de Mayo Ayaklanması...
    Tarih 2 Mayıs 1808 Bölge Madrid, İspanya Sonuç Yarımada Savaşı'nın çıkması Taraflar İspanya Fransa...

  • Haçin Ayaklanması...
    17 Nisan 1909 tarihinde Ermenilerin Haçin (Bugünkü Saimbeyli) Kasabası’nı kuşatarak başlattıkları isyand...

  • Haçin Ayaklanması......
    Haçin Ayaklanması 17 Nisan 1909 tarihinde Ermenilerin Haçin (Bugünkü Saimbeyli) Kasabası’nı kuşata...

  • Patrona Halil Ayaklanması...
    Patrona Halil Ayaklanması 28 Eylül 1730, İstanbul 18. Yüzyılın başlarında III. Ahmed'in saltanatı dönemin...


Görüntüleme:832, Cevaplar:0

İlginizi Çekebilir >
Cevapla


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler





Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 01:46 .